Sanskrit Text in Telugu , Kannada, Gujarati, Devanagari, English

|| om tat sat||

Sundarakanda
Sarga 39

In Sarga 38, Sita gave the jewel which is meant as a remembrance for Rama, to Hanuma. and explained its importance. In this Sarga we hear Sita continue her thoughts on further course of actions. Sita says, 'ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ಸಮಾರಮ್ಭೇ ಪ್ರಚಿನ್ತಯ ಯದುತ್ತರಮ್'. (39.3) ,- 'in beginning this work, think of what is appropriate'. Sita asks Hanuma to do what is necessary. Sita does not stop there. She says, 'For this work to be done, you are the one, oh best of Vanaras, making all the efforts become the reducer of sorrow.' The belief in Hanuma is total. She is not asking him to go back and simply inform Rama. She is asking Hanuma to take the initiative. She asks Hanuma to lead Rama towards those actions. She says this again and again.

Now we go throw Slokas of thirty-ninth Sarga

||Sloka 39.01||

ಮಣಿಂ ದತ್ವಾ ತತಃ ಸೀತಾ ಹನುಮಂತಮಥಾಽಬ್ರವೀತ್|
ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ ಅಭಿಜ್ಞಾತಂ ಏತತ್ ರಾಮಸ್ಯ ತತ್ತ್ವತಃ||39.01||

ಸ||ತತಃ ಮಣಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ಸೀತಾ ಹನುಮಂತಂ ಅಥ ಅಬ್ರವೀತ್| ಏತತ್ ರಾಮಸ್ಯ ಅಬಿಜ್ಞಾತ ತತ್ತ್ವತಃ ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಮಣಿಂ ದತ್ತ್ವಾ -
then having given the jewel
ಸೀತಾ ಹನುಮಂತಂ ಅಥ ಅಬ್ರವೀತ್ -
Sita spoke to Hanuman
ಏತತ್ ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ ತತ್ತ್ವತಃ ರಾಮಸ್ಯ ಅಬಿಜ್ಞಾತ -
this remembrance is known to Rama very well

||Sloka summary||

"Then having given the jewel, she spoke to Hanuman and said, ' This ornament is known to Rama very well". ||39.01||

||Sloka 39.02||

ಮಣಿಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮೋ ವೈ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ|
ವೀರೋ ಜನನ್ಯಾ ಮಮ ಚ ರಾಜ್ಞೋ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ||39.02||

ಸ|| ವೀರಃ ರಾಮಃ ಮಣಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ.| ಮಮ ಜನನ್ಯಾ ರಾಜ್ಞಃ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ||

Rama Tika says- ಅತ ಏವ ವೀರೋ ರಾಮಃ ಮಣಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನನ್ಯಾದೀನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ ಎವ ಪಾಣಿ ಗ್ರಹಣ ಸಮಯೇ ದಶರಥ ಸನ್ನಿಧೌ ಮಮ ಜನನೀ ಮನೀಂ ಮಹ್ಯಂ ದದಾವಿತಿ ಪೌರಾಣಿಕೀ ಕಥಾ ಸೂಚಿತಮ್|

||Sloka meanings||

ವೀರಃ ರಾಮಃ ಮಣಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ -
seeing the jewel Rama
ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ -
will remember the three
ಮಮ ಜನನ್ಯಾ -
my mother, myself
ರಾಜ್ಞಃ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ -
and the king Dasaratha

||Sloka summary||

"Seeing the jewel Rama will remember the three namely my mother, myself and the king Dasaratha". ||39.02||

||Sloka 39.03||

ಸ ಭೂಯಃ ತ್ವಂ ಸಮುತ್ಸಾಹೇ ಚೋದಿತೋ ಹರಿಸತ್ತಮ|
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ಸಮಾರಂಭೇ ಪ್ರಚಿಂತಯ ಯದುತ್ತರಮ್||39.03||

ಸ|| ಹರಿಸತ್ತಮ ಸಃ ಭೂಯಃ ಸಮುತ್ಸಾಹೇ ಉದಿತಃ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ಸಮಾರಂಭೇ ಯದುತ್ತರಂ ತತ್ ತ್ವಂ ಪ್ರಚಿಂತಯ||

Rama Tika says- ಸಮುತ್ಸಾಹೇ ಮಣಿ ದರ್ಶನ ಜನಿತ ರಾಮಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹಸಮಯೇ ಭೂಯಃ ಅಧಿಕಂ ತ್ವಂ ಚೋದಿತೋ ರಾಮೇಣ ಪ್ರೇರಿತೋ ಭವಿಷ್ಯಸೀತಿ ಶೇಪಃ ಅತ ಏವ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ಸಮುಸತ್ಸಾಹೇ ತಜ್ಜನಿತ ಪ್ರೇರಣೇ ಯತ್ ಉತ್ತರಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ತತ್ ತ್ವಂ ಪ್ರಚಿನ್ತಯ|

||Sloka meanings||

ಹರಿಸತ್ತಮ - O best of Vanaras
ಸಃ ಭೂಯಃ ಸಮುತ್ಸಾಹೇ ಉದಿತಃ -
with him standing up with renewed enthusiasm
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ಸಮಾರಂಭೇ ಯದುತ್ತರಂ -
what is the best to achieve this task?
ತತ್ ತ್ವಂ ಪ್ರಚಿಂತಯ - that you plan for

||Sloka summary||

"Oh Best of Vanaras ! with him standing with renewed enthusiasm to complete the task, you plan to ensure what is best for this task to be completed" ||39.03||

||Sloka 39.04||

ತ್ವಮಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ಯೋಗೇ ಪ್ರಮಾಣಂ ಹರಿಸತ್ತಮ|
ಹನುಮನ್ ಯತ್ನಮಾಸ್ಥಾಯ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರೋ ಭವ||39.04||

ಸ|| ಹರಿಸತ್ತಮ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿಯೋಗೇ ತ್ವಂ ಪ್ರಮಾಣಂ| ಹನುಮಾನ್ ಯತ್ನಂ ಅಸ್ಥಾಯ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರಃ ಭವ ||

Rama Tika says- ಅಸ್ಮಿನ್ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ನಿರ್ಯೋಗೇ ನಿರ್ವಾಹೇತ್ವಮೇವ ಪ್ರಮಾಣಂ ತ್ವತ್ ಅಧೀನೋಽಯಂ ಇತ್ಯರ್ಥಃ | ಅತಃ ಯೋ ಯತ್ನೋ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರೋ ಭವೇತ್ ತಂ ಚಿನ್ತಯ||

||Sloka meanings||

ಹರಿಸತ್ತಮ - o best of Vanaras
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿಯೋಗೇ ತ್ವಂ ಪ್ರಮಾಣಂ -
to achieve this task you are the key
ಹನುಮಾನ್ ಯತ್ನಂ ಅಸ್ಥಾಯ -
Hanuman with your effort
ದುಃಖಕ್ಷಯಕರಃ ಭವ -
become the reducer of sorrow.

||Sloka summary||

"In this effort you are the responsible. Oh Hanuman after taking the initiative become the reducer of sorrow." ||39.04||

This Sloka, spoken by Sita, is a Mantra.

When we sing the Sloka aloud , it is as though we are saying to Hanuma. "Oh, best of Vanaras, you are the best one for this to be done. Please do everything and become the reducer of sorrow for us. It is as though we are praying to Hanuman to reduce our sorrow. It is said that we should recite this as a daily prayer to Hanuma, it is a plea to Hanuma to rescue or destroy our sorrows.

||Sloka 39.05||

ತಸ್ಯ ಚಿಂತಯತೋ ಯತ್ನೋ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರೋ ಭವೇತ್|
ಸ ತಥೇತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ಮಾರುತಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ||39.05||
ಶಿರಸಾ ವಂದ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಗಮನಾಯೋಪಚಕ್ರಮೇ|

ಸ|| ತಸ್ಯ ಯತ್ನಃ ಚಿಂತಯತಃ ದುಃಖಕ್ಷಯಕರಃ ಭವೇತ್ || ಸ ಮಾರುತಿಃ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ತಥಃ ಇತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ಶಿರಸಾ ವಂದ್ಯಾ ವೈದೇಹೀಂ ಗಮನಾಯ ಉಪಚಕ್ರಮೇ ||

||Sloka meanings||

ತಸ್ಯ ಯತ್ನಃ ಚಿಂತಯತಃ -
having thought of the effort
ದುಃಖಕ್ಷಯಕರಃ ಭವೇತ್ -
will be the reducer of sorrow
ಸ ಮಾರುತಿಃ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ -
then Maruti, the possessor of fearsome valor,
ವೈದೇಹೀಂ ಶಿರಸಾ ವಂದ್ಯಾ -
bowing his head to Vaidehi
ತಥಃ ಇತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ -
promised saying so be it
ಗಮನಾಯ ಉಪಚಕ್ರಮೇ -
started on his return journey.

||Sloka summary||

"Think of the action for him so that he becomes the reducer of sorrow'. Then that Maruti, the possessor of fearsome valor, bowing his head promised saying 'So be it'. And then started on his return journey."

||Sloka 39.06||

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ದೇವೀ ವಾನರಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಮ್||39.06||
ಭಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯಾ ವಾಚಾ ಮೈಥಿಲೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್|

ಸ|| ದೇವಿ ಮೈಥಿಲಿ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಂ ವಾನರಂ ಭಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯ ವಾಚಾ (ಪುನಃ) ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್||

||Sloka meanings||

ದೇವಿ ಮೈಥಿಲಿ - Devi Maithili
ಮಾರುತಾತ್ಮಜಂ ವಾನರಂ -
to Vanara the son of wind god
ಭಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯ ವಾಚಾ -
with a voice choked with tears.
(ಪುನಃ) ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್-
spoke these words

||Sloka summary||

"Devi Maithili again spoke to the son of wind god with a voice choked with tears." ||39.06||

||Sloka 39.07||

ಕುಶಲಂ ಹನುಮಾನ್ ಬ್ರೂಯಾಃ ಸಹಿತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ||39.07||
ಸುಗ್ರೀವಂ ಚ ಸಹಾಮಾತ್ಯಂ ವೃದ್ಧಾನ್ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ವಾನರಾನ್|

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹಿತೌ ಸುಗ್ರೀವಂ ಚ ಅಮಾತ್ಯಂ ಸಹ ವೃದ್ಧಾನ್ ವಾನರಾನ್ ಕುಶಲಂ ಬ್ರೂಯಾಃ||

||Sloka meanings||

ಹನುಮಾನ್ - O Hanuman
ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹಿತೌ ಸುಗ್ರೀವಂ ಚ -
Sugriva along with Rama and Lakshmana
ಅಮಾತ್ಯಂ ಸಹ ವೃದ್ಧಾನ್ ವಾನರಾನ್ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ-
minsters as well as older Vanaras
ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ಕುಶಲಂ ಬ್ರೂಯಾಃ- ask the well-being of all of them

||Sloka summary||'

"Hanuman ! ask the well-being of Sugriva along with Rama Lakshmana, as well as the ministers, elderly Vanaras and all of them". ||39.07||

||Sloka 39.08,09||

ಬ್ರೂಯಾಸ್ತ್ವಂ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಶಲಂ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಮ್||39.08||
ಯಥಾ ಸ ಚ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಮಾಂ ತಾರಯತಿ ರಾಘವಃ|
ಅಸ್ಮಾತ್ ದುಃಖಾಂಬುಸಂರೋಧಾತ್ ತ್ವಂ ಸಮಾಧಾತುಮರ್ಹಸಿ||39.09||

ಸ|| ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಂ ಕುಶಲಂ ಬ್ರೂಯಾಃ||ತ್ವಂ ಯಥಾ ಮಹಾಬಾಹುಃ ರಾಘವಃ ಮಾಂ ಅಸ್ಮಾತ್ ದುಃಖಾಂಬುಸಂರೋಧಾತ್ ತಾರಯತಿ (ತತ್) ಸಮಾಧಾತುಂ ಅರ್ಹಸಿ|

||Sloka meanings||

ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಂ - o best of Vanaras
ಧರ್ಮಸಂಹಿತಂ ಕುಶಲಂ ಬ್ರೂಯಾಃ -
ask the wellbeing in righteous manner
ಮಹಾಬಾಹುಃ ರಾಘವಃ -
Raghava of powerful arms
ಮಾಂ ಅಸ್ಮಾತ್ ಯಥಾ ದುಃಖಾಂಬುಸಂರೋಧಾತ್ ತಾರಯತಿ-
how he may save me from this sea of sorrows
( ತಥಾ) you may convey to him

||Sloka summary||

"O best of Vanaras ask the wellbeing in righteous manner. You may convey to him, Raghava of powerful arms, how he may save me from this sea of sorrows." ||39.08||

||Sloka 39.10||

ಜೀವಂತೀಂ ಮಾಂ ಯಥಾ ರಾಮಃ ಸಂಭಾವಯತಿ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್|
ತತ್ತಥಾ ಹನುಮಾನ್ ವಾಚ್ಯಂ ವಾಚಾ ಧರ್ಮಮವಾಪ್ನುಹಿ||39.10||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ರಾಮಃ ಜೀವಂತೀಂ ಮಾಂ ಯಥಾ ಸಂಭಾವಯತಿ ತತ್ ವಾಚ್ಯಂ ತಥಾ ವಾಚಾ ಧರ್ಮಂ ಅವಾಪ್ನುಹಿ ||

||Sloka meanings||

ಹನುಮಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾನ್ ರಾಮಃ -
Hanuman , to famed Rama
ಜೀವಂತೀಂ ಮಾಂ ಯಥಾ ಸಂಭಾವಯತಿ ತತ್ ವಾಚ್ಯಂ -
how he may take me when I am alive tell those words
ತಥಾ ವಾಚಾ ಧರ್ಮಂ ಅವಾಪ್ನುಹಿ -
telling those words you will attain righteous fame

||Sloka summary||

"Oh Hanuman! Tell the words in a way that the famed Rama will take me when I am alive, then you will acquire fame". ||39.10||

||Sloka 39.11||

ನಿತ್ಯಮುತ್ಸಾಹ ಯುಕ್ತಾಶ್ಚ ವಾಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವಯೇರಿತಾಃ|
ವರ್ಧಿಷ್ಯತೇ ದಾಶರಥೇಃ ಪೌರುಷಂ ಮದವಾಪ್ತಯೇ||39.11||

ಸ|| ತ್ವಯಾ ಈರಿತಃ ಉತ್ಸಾಹಯುಕ್ತಾಃ ವಾಚಃ ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮತ್ ಅವಾಪ್ತಯೇ ದಾಶರಥೇಃ ಪೌರುಷಂ ವರ್ದಿಷ್ಯತೇ||

||Sloka meanings||

ತ್ವಯಾ ಈರಿತಃ ಉತ್ಸಾಹಯುಕ್ತಾಃ ವಾಚಃ -
the words spoken by you with excitement
ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ - hearing those words,
ಮತ್ ಅವಾಪ್ತಯೇ - to get me back
ದಾಶರಥೇಃ ಪೌರುಷಂ ವರ್ದಿಷ್ಯತೇ-
Dasarathi's manliness will be increased

||Sloka summary||

"The words spoken by you with excitement , hearing those words to get me back, Dasarathi's manliness will be increased." ||39.11||

||Sloka 39.12||

ಮತ್ಸಂದೇಶಯುತಾ ವಾಚಸ್ತ್ವತ್ತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ರಾಘವಃ|
ಪರಾಕ್ರಮವಿಥಿಂ ವೀರೋ ವಿಧಿವತ್ ಸಂವಿಧಾಸ್ಯತಿ||39.12||

ಸ|| ವೀರಃ ರಾಮಃ ತ್ವತ್ ಮತ್ ಸಂದೇಶಯುತಾಃ ವಾಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಧಿವತ್ ಪರಾಕ್ರಮವಿಧಿಂ ಸಂವಿಧಾಸ್ಯತಿ ||

||Sloka meanings||

ರಾಮಃ - Rama
ತ್ವತ್ ಮತ್ ಸಂದೇಶಯುತಾಃ ವಾಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ -
hearing the words of my message from you
ವಿಧಿವತ್ ಪರಾಕ್ರಮವಿಧಿಂ ಸಂವಿಧಾಸ್ಯತಿ -
surely make the valiant efforts

||Sloka summary||

"Oh Vira ! Rama hearing the words of my message from you will surely make the valiant efforts". ||39.12||

These words of Sita leave no doubts. There is no doubt about the capability of Hanuma.

||Sloka 39.13||

ಸೀತಾಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ|
ಶಿರಸ್ಯಂಜಲಿ ಮಾಥಾಯ ವಾಕ್ಯ ಮುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್||39.13|

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಸೀತಾಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿರಸ್ಯ ಅಂಜಲಿಂ ಆಥಾಯ ವಾಕ್ಯಂ ಉತ್ತರಂ ಅಬ್ರವೀತ್ ||

||Sloka meanings||

ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ -
Hanuman, the son of the wind god
ಸೀತಾಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ -
hearing those words of Sita,
ಶಿರಸ್ಯ ಅಂಜಲಿಂ ಆಥಾಯ -
bowing his head in reverence
ವಾಕ್ಯಂ ಉತ್ತರಂ ಅಬ್ರವೀತ್ -
spoke these words in response

||Sloka summary||

"Hanuman, the son of the wind god, hearing those words of Sita, bowing his head in reverence, spoke these words in response." ||39.13||

||Sloka 39.14||

ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಷ್ಯತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಪ್ರವರೈರ್ವೃತಃ|
ಯಸ್ತೇ ಯುಧಿ ವಿಜಿತ್ಯಾರೀನ್ ಶೋಕಂ ವ್ಯಪನಯಿಷ್ಯತಿ||39.14||

ಸ|| ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಪ್ರವರೈಃ ವೃತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಏಷ್ಯತಿ | ಯುಧಿ ಅರೀನ್ ವಿಜಿತ್ಯ ತೇ ಶೋಕಂವ್ಯಪನಯಿಷ್ಯತಿ ||

||Sloka meanings||

ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಪ್ರವರೈಃ ವೃತಃ -
Kakutstha surrounded by the best of Vanaras and bears
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಏಷ್ಯತಿ -
will come here quickly
ಯುಧಿ ಅರೀನ್ ವಿಜಿತ್ಯ -
defeating the enemies in the war
ತೇ ಶೋಕಂವ್ಯಪನಯಿಷ್ಯತಿ -
will relieve you of your sorrows

||Sloka summary||

"The Kakutstha surrounded by the best of Vanaras and bears will come here. Defeating the enemies in the war he will relieve you of your sorrows." ||39.14||

||Sloka 39.15||

ನ ಹಿ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮರ್ತ್ಯೇಷು ನಾಸುರೇಷು ಸುರೇಷು ವಾ|
ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪತೋ ಬಾಣಾನ್ ಸ್ಥಾತು ಮುತ್ಸಹತೇಽಗ್ರತಃ||39.15||

ಸ|| ಯಃ ಬಾಣಾನ್ ಕ್ಷಿಪತಃ ತಸ್ಯ ಅಗ್ರತಃ ಸ್ಥಾತುಂ ಉತ್ಸಹತೇ (ತಂ) ಮರ್ತ್ಯೇಷು ಅಸುರೇಷು ವಾ ಸುರೇಷು ಪಶ್ಯಾಮಿ ಹಿ |

||Sloka meanings||

ಯಃ ಉತ್ಸಹತೇ - one who is excited
ಅಗ್ರತಃ ಸ್ಥಾತುಂ - to face
ತಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪತಃ ಬಾಣಾನ್ - his arrows released
ಮರ್ತ್ಯೇಷು ಅಸುರೇಷು ವಾ ಸುರೇಷು -
among the humans, Asuras and Devas
ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಹಿ - I do not see

||Sloka summary||

"I do not see any one among the humans, Asuras and Devas who can face Rama's arrows when released." ||39.15||

||Sloka 39.16||

ಅಪ್ಯರ್ಕಮಪಿ ಪರ್ಜನ್ಯಮಪಿ ವೈವಸ್ವತಂ ಯಮಮ್|
ಸ ಹಿ ಸೋಢುಂ ರಣೇ ಶಕ್ತಸ್ತವ ಹೇತೋರ್ವಿಶೇಷತಃ||39.16||

ಸ|| ಸಃ ರಣೇ ಅರ್ಕಮಪಿ ಪರ್ಜನ್ಯಂ ಅಪಿ ವೈವಸ್ವತಂ ಅಪಿ ಯಮಂ ವಿಶೇಷತಃ ತವ ಹೇತೋಃ ಶೋಢುಂ ಶಕ್ತಃ||

||Sloka meanings||

ಅರ್ಕಮಪಿ ಪರ್ಜನ್ಯಂ ಅಪಿ -
even the Sun, the rain god,
ವೈವಸ್ವತಂ ಅಪಿ ಯಮಂ ವಿಶೇಷತಃ -
Vaivasvata or even Yama
ತವ ಹೇತೋಃ -
for your sake
ರಣೇ ಸಃ ಶೋಢುಂ ಶಕ್ತಃ-
he is capable of defeating in the war

||Sloka summary||

"For your sake, he is capable of defeating even the Sun, the rain god, Vaivasvata or Yama in the war." ||39.16||

||Sloka 39.17||

ಸಹಿ ಸಾಗರಪರ್ಯಂತಾಂ ಮಹೀಂ ಶಾಸಿತು ಮೀಹತೇ|
ತ್ವನ್ನಿಮಿತ್ತೋ ಹಿ ರಾಮಸ್ಯ ಜಯೋ ಜನಕನಂದಿನಿ||39.17||

ಸ|| ಸಃ ಸಾಗರಪರ್ಯಂತಾಂ ಮಹೀಂ ಶಾಸಿತುಂ ಅರ್ಹತಿ ಹಿ | ಜನಕನಂದಿನಿ ರಾಮಸ್ಯ ಜಯಃ ತ್ವನ್ನಿಮಿತ್ತಃ ಹಿ||

||Sloka meanings||

ಸಾಗರಪರ್ಯಂತಾಂ ಮಹೀಂ -
earth surrounded by oceans
ಸಃ ಶಾಸಿತುಂ ಅರ್ಹತಿ ಹಿ -
he deserves to rule
ಜನಕನಂದಿನಿ ರಾಮಸ್ಯ ಜಯಃ -
O Janaka's daughter, Rama's victory
ತ್ವನ್ನಿಮಿತ್ತಃ ಹಿ -
for your benefit only

||Sloka summary||

"He deserves to rule the whole earth like a king. Oh Janaka's daughter ! Rama's victory is for your benefit only." ||39.17||

||Sloka 39.18||

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ಸತ್ಯಂ ಸುಭಾಷಿತಮ್|
ಜಾನಕೀ ಬಹು ಮೇನೇಽಥ ವಚನಂ ಚೇದ ಮಬ್ರವೀತ್||39.18||

ಸ|| ಜಾನಕೀ ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸುಭಾಷಿತಂ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬಹುಮೇನೇ ಅಥ ಇದಂ ವಚನಂ ಚ ಅಬ್ರವೀತ್ |

||Sloka meanings||

ಜಾನಕೀ - Janaki
ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸುಭಾಷಿತಂ -
his truthful proper well spoken
ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ - hearing those words
ಬಹುಮೇನೇ ಅಥ ಇದಂ ವಚನಂ ಚ ಅಬ್ರವೀತ್ -
then with respect she spoke the following words

||Sloka summary||

"Janaki hearing the truthful proper good words of the one she held in great esteem she spoke the following words." ||39.18||

||Sloka 39.19||

ತತಸ್ತಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ಸೀತಾ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾ ಪುನಃ ಪುನಃ|
ಭರ್ತೃ ಸ್ನೇಹಾನ್ವಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸೌಹಾರ್ದಾದನ್ವಮಾನಯತ್||39.19||

ಸ|| ತತಃ ಸೀತಾ ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ತಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾ ಭರ್ತೃಸ್ನೇಹಾನ್ವಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸೌಹಾರ್ದಾತ್ ಅನುಮಾನಯತ್ ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಸೀತಾ - then Sta
ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ತಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾ -
looking again and again at the one who is ready to start
ಸೌಹಾರ್ದಾತ್ ಭರ್ತೃಸ್ನೇಹಾನ್ವಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ -
ಅನುಮಾನಯತ್ -
made him understand

||Sloka summary||

"Sita then looked again and again at the one ready to start. She made him understand the words conveying her love." ||39.19||

||Sloka 39.20||

ಯದಿವಾ ಮನ್ಯಸೇ ವೀರ ವಸೈಕಾಹ ಮರಿಂದಮ|
ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ಸಂವೃತೇ ದೇಶೇ ವಿಶ್ರಾಂತಃ ಶ್ವೋ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ||39.20||

ಸ|| ವೀರ ಅರಿಂದಮ ಮನ್ಯಸೇ ಯದಿ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ ಸಂವೃತೇ ದೇಶೇ ಏಕಾಹಂ ವಸ | ವಿಶ್ರಾಂತಃ ಸ್ವಃ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ||

||Sloka meanings||

ವೀರ ಅರಿಂದಮ -
O destroyer of enemies
ಮನ್ಯಸೇ ಯದಿ ಶಕ್ಯಂ -
if you think it is appropriate
ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ ಸಂವೃತೇ ದೇಶೇ ಏಕಾಹಂ ವಸ -
stay at a closed place for a day
ವಿಶ್ರಾಂತಃ ಸ್ವಃ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ -
rested go tomorrow

||Sloka summary||

"Oh Destroyer of enemies ! If you think it is appropriate, stay at a closed place for a day. Thus rested go tomorrow." ||39.20||

||Sloka 39.21||

ಮಮಚೇದಲ್ಪಭಾಗ್ಯಾಯಾಃ ಸಾನಿಧ್ಯಾತ್ತವ ವಾನರ|
ಅಸ್ಯ ಶೋಕಸ್ಯ ಮಹತೋ ಮುಹೂರ್ತಂ ಮೋಕ್ಷಣಂ ಭವೇತ್ ||39.21||

ಸ|| ವಾನರ ತವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾತ್ ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಾಯಾಃ ಮಮ ಮಹತ್ ಅಸ್ಯ ಶೋಕಸ್ಯ ಮುಹೂರ್ತಂ ಮೋಕ್ಷಣಂ ಭವೇತ್ ಚೇತ್ ||

||Sloka meanings||

ವಾನರ ತವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾತ್ -
Oh Vanara, in your presence
ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಾಯಾಃ ಮಮ -
me, this unlucky one
ಅಸ್ಯ ಮಹತ್ ಶೋಕಸ್ಯ -
from this great sorrow
ಮುಹೂರ್ತಂ ಮೋಕ್ಷಣಂ ಭವೇತ್ ಚೇತ್ -
even a moments relief happens

||Sloka summary||

"Oh Vanara ! Your presence will provide even a moments relief to this unlucky one in great sorrow." ||39.21||

||Sloka 39.22||

ಗತೇ ಹಿ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲ ಪುನರಾಗಮಾನಾಯ ತು|
ಪ್ರಾಣಾನಾ ಮಪಿ ಸಂದೇಹೋ ಮಮಸ್ಯಾನ್ನತ್ರ ಸಂಶಯಃ||39.22||

ಸ||ಹರಿಶಾರ್ದೂಲ ಪುನರಾಗಮನಾಯ ಗತೇ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಅಪಿಸಂದೇಹಃ ಸ್ಯಾತ್ | ಅತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ನ ||

||Sloka meanings||

ಹರಿಶಾರ್ದೂಲ - o best of Vanaras
ಪುನರಾಗಮನಾಯ ಗತೇ - till you return again
ಮಮ ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಅಪಿ ಸಂದೇಹಃ ಸ್ಯಾತ್ - my life is in doubt
ಅತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ನ - there is no doubt

||Sloka summary||

"Oh Best of Vanaras ! After you go my life is in doubt till you return. There is no doubt." ||39.22||

||Sloka 39.23||

ತವಾ ದರ್ಶನಜಃ ಶೋಕೋ ಭೂಯೋ ಮಾಂ ಪರಿತಾಪಯೇತ್|
ದುಃಖಾ ದುಃಖಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ದೀಪಯನ್ನಿವ ವಾನರ||39.23||

ಸ|| ವಾನರ ದುಃಖಾತ್ ದುಖಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ಮಾಮ್ ತವ ಅದರ್ಶನಜಃ ಶೋಕಃ ದೀಪಯನ್ ಇವ ಭೂಯಃ ಪರಿತಾಪಯೇತ್ ||

||Sloka meanings||

ವಾನರ - O Vanara
ದುಃಖಾತ್ ದುಖಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ಮಾಮ್ -
me the one who is already agonized
ತವ ಅದರ್ಶನಜಃ ಶೋಕಃ -
sorrow of not seeing you
ದೀಪಯನ್ ಇವ ಭೂಯಃ ಪರಿತಾಪಯೇತ್-
will inflame my sorrows even more

||Sloka summary||

"Oh Vanara ! Not seeing you will increase the agony in the one already agonized. It will inflame my sorrow and again trouble me." ||39.23||

||Sloka 39.24||

ಅಯಂ ಚ ವೀರ ಸಂದೇಹಾಃ ತಿಷ್ಟತೀವ ಮಮಾಗ್ರತಃ|
ಸುಮಹಾಂ ಸ್ತ್ವತ್ಸಹಾಯೇಷು ಹರ್ಯೃಕ್ಷೇಷು ಹರೀಶ್ವರ||39.24||

ಸ|| ವೀರ ಹರೀಶ್ವರತ್ವತ್ ಸಹಾಯೇಷು ಹರ್ಯಕ್ಷೇಷು ಅಯಂ ಸುಮಹಾನ್ ಸಂದೇಹಃ ಮಮ ಅಗ್ರತಃ ತಿಷ್ಠತೀವ||

||Sloka meanings||

ವೀರ ಹರೀಶ್ವರ - Oh best of Vanaras
ತ್ವತ್ ಸಹಾಯೇಷು ಹರ್ಯಕ್ಷೇಷು -
about your helpers like Vanaras and bears
ಅಯಂ ಸುಮಹಾನ್ ಸಂದೇಹಃ - this great doubt
ಮಮ ಅಗ್ರತಃ ತಿಷ್ಠತೀವ - dwells in my mind

||Sloka summary||

"Oh Best of Vanaras, at the outset a great doubt dwells in my mind about your helpers like Vanaras and bears." ||39.24||

||Sloka 39.25||

ಕಥಂ ನು ಖಲು ದುಷ್ಪಾರಂ ತರಿಷ್ಯಂತಿ ಮಹೋದಧಿಮ್|
ತಾನಿ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಸೈನ್ಯಾನಿ ತೌ ವಾ ನರವರಾತ್ಮಜೌ||39.25||

ಸ|| ತಾನಿ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಸೈನ್ಯಾನಿ ತೌ ವಾನರಾತ್ಮಜೌ ದುಷ್ಪಾರಂ ಮಹೋದಧಿಂ ಕಥಂ ನು ತರಿಷ್ಯಂತಿ ಖಲು||

||Sloka meanings||

ತಾನಿ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಸೈನ್ಯಾನಿ -
that army of Vanaras and bears
ತೌ ವಾನರಾತ್ಮಜೌ - the two princes
ದುಷ್ಪಾರಂ ಮಹೋದಧಿಂ -
cross ocean which is difficult to cross
ಕಥಂ ನು ತರಿಷ್ಯಂತಿ ಖಲು -
how can they cross

||Sloka summary||

"That army of Vanaras and bears and the two princes, how can they cross ocean which is difficult to cross. ||39.25||

||Sloka 39.26||

ತ್ರಯಾಣಾಮೇವ ಭೂತಾನಾಂ ಸಾಗರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಲಂಘನೇ|
ಶಕ್ತಿಸ್ಸ್ಯಾತ್ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ತವ ವಾ ಮಾರುತಸ್ಯ ವಾ||39.26||

ಸ|| ಅಸ್ಯ ಸಾಗರಸ್ಯ ಲಂಘನೇ ಭೂತಾನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ತವ ವಾ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ವಾ ಮಾರುತಸ್ಯ ಏವ ಶಕ್ತಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ||

||Sloka meanings||

ಅಸ್ಯ ಸಾಗರಸ್ಯ ಲಂಘನೇ -
to cross this ocean
ಭೂತಾನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಏವ -
among all beings only three
ತವ ವಾ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ವಾ ಮಾರುತಸ್ಯ -
you, or Vainateya or the wind god
ಶಕ್ತಿಃ ಸ್ಯಾತ್ - have the capability

||Sloka summary||

"Among all beings only three namely you, Vainateya or the wind god have the capability to cross this ocean". ||39.26||

||Sloka 39.27||

ತದಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ಯೋಗೇ ವೀರೈವಂ ದುರತಿಕ್ರಮೇ|
ಕಿಂ ಪಶ್ಯಸಿ ಸಮಾಧಾನಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಕಾರ್ಯವಿದಾಂ ವರಃ||39.27||

ಸ|| ವೀರ ತತ್ ಏವಂ ದುರತಿಕ್ರಮೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ಯೋಗೇ ಕಿಂ ಸಮಾಧಾನಂ ಪಶ್ಯಸಿ | ತ್ವಂ ಕಾರ್ಯವಿದಾಂ ವರಃ ಹಿ ||

||Sloka meanings||

ವೀರ - O hero
ತತ್ ಏವಂ ದುರತಿಕ್ರಮೇ -
this very difficult task
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ಯೋಗೇ -
to achieve this very difficult task,
ಕಿಂ ಸಮಾಧಾನಂ ಪಶ್ಯಸಿ -
what means do you see
ತ್ವಂ ಕಾರ್ಯವಿದಾಂ ವರಃ ಹಿ -
you are the best among those who are capable

||Sloka summary||

"Oh Hero , in order to achieve this very difficult task, what means do you see. You are the best among those who are capable . ||39.27||

||Sloka 39.28||

ಕಾಮಮಸ್ಯ ತ್ವಮೇವೈಕಃ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಸಾಧನೇ|
ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಪರವೀರಘ್ನ ಯಶಸ್ಯ ಸ್ತೇ ಫಲೋದಯಃ||39.28||

ಸ|| ಪರವೀರಘ್ನ ಅಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಸಾಧನೇ ತ್ವಂ ಏಕ ಏವ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಕಾಮಂ ತೇ ಫಲೋದಯಃ ಯಶಸ್ಯಃ||

Govindaraja says in his Tika - ಹೇ ಪರವೀರಘ್ನ ತ್ವಮೇವ ಅಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಸರ್ವ ರಾಕ್ಷಸ ವಧಾಪೂರ್ವಕಮ್ ಮತ್ಪ್ರಾಣರೂಪಸ್ಯ ಪರಿಸಾಧನೇ ಕಾಮಂ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಶಕ್ತಃ|ಏವಂ ಚೇತ್ ಫಲೋದಯಃ ಶಕ್ತಿ ಸಮೃದ್ಧಿಃ ತೇ ತವ ಯಶಸ್ಕರಃ| ನತು ಮಮ ಇತಿ ಭಾವಃ|

Rama Tika says- ತವ ಯಶಸ್ಕರಃ ನ ತು ರಾಮಸ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥಃ|

||Sloka meanings||

ಪರವೀರಘ್ನ -
O slayer of enemies
ಅಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಸಾಧನೇ -
to accomplish this task
ತ್ವಂ ಏಕ ಏವ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ -
you alone are enough
ಕಾಮಂ ತೇ ಫಲೋದಯಃ ಯಶಸ್ಯಃ -
fruit of this accomplishment is yours only

||Sloka summary||

"Oh Slayer of enemy ! To accomplish this task only you alone are enough. The fruit of this accomplishment is yours only. " ||39.28||

First, she knows that this can be accomplished by Hanuma alone. But then all the fame of bringing back Sita goes to Hanuma. This is not the course of action she wanted. She wanted Hanuma to see that Rama comes to Lanka, then defeat Ravana and take her back.

||Sloka 39.29||

ಬಲೈಃ ಸಮಗ್ರೈಃ ಯದಿ ಮಾಂ ರಾವಣಂ ಜಿತ್ಯ ಸಂಯುಗೇ|
ವಿಜಯೀ ಸ್ವಪುರಂ ಯಾಯಾತ್ತತ್ತು ಮೇ ಸ್ಯಾತ್ ಯಶಸ್ಕರಮ್||39.29||

ಸ|| ಸಂಯುಗೇ ಸಮಗ್ರೈಃ ಬಲಃ ರಾವಣಂ ಜಿತ್ಯ ಮಾಂ ವಿಜಯೀ ಸ್ವಪುರಂ ಯಯಾತ್ ಯದಿ ತತ್ ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ ||

||Sloka meanings||

ಸಂಯುಗೇ ಸಮಗ್ರೈಃ ಬಲಃ ರಾವಣಂ ಜಿತ್ಯ-
winning over Ravana along with his army in the war
ಮಾಂ ವಿಜಯೀ ಸ್ವಪುರಂ ಯಯಾತ್ ಯದಿ -
being victorious if he takes me to his city
ತತ್ ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ - that is worthy of him.

||Sloka summary||

"In this war if Rama emerges victorious winning over Ravana along with his army and takes me home that is worthy of him." ||39.29||

In these Slokas Sita pours out her doubts and her wishes, again and again.

' Oh hero! In order to achieve this very difficult task, what means do you see? You are the best among those who are capable. Oh, slayer of enemies! Only you can accomplish this task. The fruit of this accomplishment is yours. In this war if Rama emerges victorious winning over Ravana and takes me home, that is worthy of him. The slayer of enemies, Kakutstha, if he fills the entire Lanka with his arrows and saves me then that will be worthy of him. You propose a way of achieving that victory which is worthy of the great self, the hero of the war'.

||Sloka 39.30||

ಶರೈಸ್ತು ಸಂಕುಲಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಂಕಾ ಪರಬಲಾರ್ದನಃ|
ಮಾಂ ನಯೇದ್ಯದಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ತತ ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್||39.30||'

ಸ|| ಪರಬಲಾರ್ದನಃ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ ಲಂಕಾಂ ಶರೈಃ ಸಂಕುಲಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಾಮ್ ನಯೇತ್ ಯದಿ ತತ್ ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ ||

||Sloka meanings||

ಪರಬಲಾರ್ದನಃ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಃ -
Kakutstha, slayer of enemies
ಲಂಕಾಂ ಶರೈಃ ಸಂಕುಲಂ ಕೃತ್ವಾ -
having agitated the entire Lanka with his arrows
ಮಾಮ್ ನಯೇತ್ ಯದಿ -
if he takes me
ತತ್ ತಸ್ಯ ಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ -
that will be worthy of him

||Sloka summary||

"The slayer of enemy , Kakutstha, if he agitates Lanka with his arrows and takes me then that will be worthy of him." ||39.30||'

||Sloka 39.31||

ತದ್ಯಥಾ ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಾಂತಮನುರೂಪಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ|
ಭವೇದಾವಹಶೂರಸ್ಯ ತಥಾ ತ್ವಮುಪಪಾದಯ||30.31||

ಸ|| ತತ್ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಆಹವಶೂರಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಅನುರೂಪಂ ವಿಕ್ರಾಂತಂ ಯಥಾ ಭವೇತ್ ತಥಾ ತ್ವಂ ಉಪಪಾದಯ ||

||Sloka meanings||

ತತ್ ಮಹಾತ್ಮನಃ - that great Self
ಆಹವಶೂರಸ್ಯ - hero of wars
ತಸ್ಯ ಅನುರೂಪಂ - appropriate to him
ವಿಕ್ರಾಂತಂ ಯಥಾ ಭವೇತ್ -
how he may victorious
ತಥಾ ತ್ವಂ ಉಪಪಾದಯ -
in that way you make the arrangement

||Sloka summary||

"You propose a way of achieving victory which is worthy of the great self, the hero of the war". ||30.31||

We can hear Sita loud and clear. Sita's plea in simple words , 'Oh, Vira you know the actions required to be done by Rama. Oh, Hanuma you get them done by Rama'

Hanuma is up to the task in clearing Sita's doubts

||Sloka 39.32||

ತದರ್ಥೋಪಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸಹಿತಂ ಹೇತುಸಂಹಿತಮ್|
ನಿಶಮ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಶೇಷಂ ವಾಕ್ಯಮುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್ ||39.32||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಅರ್ಥೋಪಹಿತಂ ಪ್ರಶ್ರಿತಂ ಹೇತುಸಂಹಿತಂ ತತ್ ವಾಕ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯ ಶೇಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್ ಉತ್ತರಂ||

||Sloka meanings||

ತತ್ ಅರ್ಥೋಪಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯ-
having heard the meaningful words
ಹನುಮಾನ್ ಅಬ್ರವೀತ್ -
Hanuman spoke
ಪ್ರಶ್ರಿತಂ ಹೇತುಸಂಹಿತಂ ಉತ್ತರಂ -
courteous and logical reply
ಶೇಷಂ ವಾಕ್ಯಂ -
with appropriate words

||Sloka summary||

"Hanuman , having heard the meaningful words, then replied with courteous logical and appropriate words." ||39.32||

||Sloka 39.33||

ದೇವೀ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಈಶ್ವರಃ ಪ್ಲವತಾಂ ವರಃ|
ಸುಗ್ರೀವಃ ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನಃ ತವಾರ್ಥೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಃ ||39.33||

ಸ|| ದೇವೀ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಈಶ್ವರಃ ಪ್ಲವತಾಂ ವರಃ ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನಃ ಸುಗ್ರೀವಃ ತವ ಅರ್ಥೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಃ||

||Sloka meanings||

ದೇವೀ ಹರ್ಯಕ್ಷು ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಈಶ್ವರಃ-
O Devi, the lord of the army of Vanaras
ಪ್ಲವತಾಂ ವರಃ -
foremost among the Vanaras,
ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನಃ ಸುಗ್ರೀವಃ -
richly endowed Sugriva
ತವ ಅರ್ಥೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಃ -
determined to accomplish the task for your sake

||Sloka summary||

"Oh Devi ! Sugriva , the lord of the army of Vanaras, the foremost among the Vanaras, he is determined to accomplish the task for your sake." ||39.33||

||Sloka 39.34||

ಸ ವಾನರ ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟಿಭಿರಭಿಸಂವೃತಃ|
ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಷ್ಯತಿ ವೈದೇಹಿ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ನಿಬರ್ಹಣಃ ||39.34||

ಸ|| ವೈದೇಹಿ ಸಃ ವಾನರಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟಿಭಿಃ ಅಭಿಸಂವೃತಃ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ನಿಬರ್ಹನಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಏಷ್ಯತಿ ||

||Sloka meanings||

ವೈದೇಹಿ - Oh Vaidehi
ಸಃ ವಾನರಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟಿಭಿಃ ಅಭಿಸಂವೃತಃ-
he along with thousands of crores of Vanaras
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ನಿಬರ್ಹನಃ -
to destroy all Rakshasas
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಏಷ್ಯತಿ -
will reach this place soon

||Sloka summary||

"Oh Vaidehi ! Sugriva along with thousands of crores of Vanaras will reach this place and destroy all the Rakshasas." ||39.34||

||Sloka 39.35||

ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮಸಂಪನ್ನಾಃ ಸತ್ತ್ವವಂತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ|
ಮನಃ ಸಂಕಲ್ಪಸಂಪಾತಾ ನಿದೇಶೇ ಹರಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ||39.35||

ಸ|| ವಿಕ್ರಮಸಂಪನ್ನಾಃ ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಮಹಾಬಲಾಃ ಮನಃ ಸಂಕಲ್ಪಸಂಪಾತಾಃ ಹರಯಃ ತಸ್ಯ ನಿದೇಶೇ ಸ್ಥಿತಾಃ||

||Sloka meanings||

ವಿಕ್ರಮಸಂಪನ್ನಾಃ - powerful
ಸತ್ತ್ವವಂತಃ ಮಹಾಬಲಾಃ -
virtuous and mighty
ಮನಃ ಸಂಕಲ್ಪಸಂಪಾತಾಃ -
those who can leap with speed of mind
ಹರಯಃ ತಸ್ಯ ನಿದೇಶೇ ಸ್ಥಿತಾಃ -
Vanaras are at his command waiting

||Sloka summary||

"Powerful virtuous mighty Vanaras who can leap with speed of mind are at his command awaiting". ||39.35||

||Sloka 39.36||

ಯೇಷಾಂ ನೋಪರಿ ನಾಧಸ್ತಾನ್ ನತಿರ್ಯಕ್ಸಜ್ಜತೇ ಗತಿಃ|
ನ ಚ ಕರ್ಮಸು ಸೀದಂತಿ ಮಹತ್ಸ್ವಮಿತ ತೇಜಸಃ||39.36||

ಸ|| ಯೇಷಾಂ ಗತಿಃ ಉಪರಿ ನ ಸಜ್ಜತೇ ಅಧಸ್ತಾತ್ ನ ತಿರ್ಯಕ್ ನ ಅಮಿತ ತೇಜಸಃ ಮಹತ್ಸು ಕರ್ಮಸು ನಸೀದಂತಿ ||

||Sloka meanings||

ಯೇಷಾಂ ಗತಿಃ - their movement
ಉಪರಿ ನ ಸಜ್ಜತೇ ಅಧಸ್ತಾತ್ ನ ತಿರ್ಯಕ್ ನ -
cannot be impeded upwards downwards or horizontally.
ಅಮಿತ ತೇಜಸಃ - being brilliant
ಮಹತ್ಸು ಕರ್ಮಸು ನಸೀದಂತಿ -
not concerned about even great deeds

||Sloka summary||

"Their movement cannot be impeded upwards downwards or horizontally. Being brilliant they not concerned about even great deeds". ||39.36||

||Sloka 39.37||

ಅಸಕೃತೈರ್ಮಹೋತ್ಸಾಹೈಃ ಸ ಸಾಗರಧರಾಹರಾ|
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತಾ ಭೂಮಿಃ ವಾಯುಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಭಿಃ||39.37||

ಸ|| ಮಹೋತ್ಸಾಹೈಃ ವಾಯುಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಭಿಃ ತೈಃ ಅಸಕೃತ್ ಸಸಾಗರಧರಾಧರಾ ಭೂಮಿಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತಾಃ||

||Sloka meanings||

ತೈಃ ಮಹೋತ್ಸಾಹೈಃ -
by them, the very enthusiastic ones
ವಾಯುಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಭಿಃ ತೈಃ -
those who follow the aerial path
ಸಸಾಗರಧರಾಧರಾ ಭೂಮಿಃ -
the earth with all its oceans and mountains
ಅಸಕೃತ್ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತಾಃ -
repeatedly circumbulated

||Sloka summary||

"Very enthusiastic ( Vanaras) following the aerial path they repeatedly go around the earth with all its oceans." ||39.37||

||Sloka 39.38||

ಮದ್ವಿಶಿಷ್ಠಾಶ್ಚ ತುಲ್ಯಾಶ್ಚ ಸಂತಿ ತತ್ರ ವನೌಕಸಃ|
ಮತ್ತಃ ಪ್ರತ್ಯವರಃ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಸ್ತಿ ಸುಗ್ರೀವ ಸನ್ನಿಧೌ||39.38||

ಸ|| ತತ್ರ ಸುಗ್ರೀವ ಸನ್ನಿಧೌ ಮತ್ ವಿಶಿಷ್ಠಾಶ್ಚ ತುಲ್ಯಾಃ ಚ ವನೌಕಸಃ ಸಂತಿ|| ಮತ್ತಃ ಪ್ರತ್ಯವರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನಾಸ್ತಿ ||

Govindaraja Tika says- ಪ್ರತ್ಯವರಃ ಹೀನಃ| ಪೂರ್ವಂ ಚತುರ್ಣಾಮೇವಾತ್ರ ಗತಿರಿತಿ ವಿಚಾರ ಪ್ರಕಾರಮಾತ್ರಂ ಉಕ್ತಮ್ ಅತ್ರ ತು ಪರಮಾರ್ಥಃ| ಯದ್ಯಪಿ ಬಲೇ ಹನುಮಾನ್ ಅಧಿಕಃ ತಥಾಪಿ ವೇಗೇ ಸುಗ್ರೀವಸನ್ನಿಹಿತೇ ನೀಲಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ತುಲ್ಯಾ ಏವ ಇತಿ ನಾನೃತೋಕ್ತಿಃ|

||Sloka meanings||

ತತ್ರ ಸುಗ್ರೀವ ಸನ್ನಿಧೌ -
in Sugriva's court
ಮತ್ ವಿಶಿಷ್ಠಾಶ್ಚ ತುಲ್ಯಾಃ ಚ -
those who are better than me and equal to me
ವನೌಕಸಃ ಸಂತಿ -
there are Vanaras
ಮತ್ತಃ ಪ್ರತ್ಯವರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನಾಸ್ತಿ -
none who is inferior to me.

||Sloka summary||

"In Sugriva's court there are Vanaras who are better than me and equal to me. There is none who is inferior to me." ||39.38||

That was a humble Hanuma speaking.

In the very beginning of the conversation with Sita (Sarga 35), Hanuma's goal was to increase Sita's confidence. He recounts Rama's capabilities, not unknown to Sita. He recounts the friendship of Sugriva and Rama. He also tells Sita that he leaped across the hundred Yojana wide ocean. Finally, he tells his own antecedents, thus his own capabilities. He describes himself as 'ವಾಯುದೇವ ಪ್ರಭವೋ ಸಮಃ'| (Sarga 35) ; 'Equal in strength to Vayu'.

But now he is trying to remove doubts of Sita on others in the army.

He says, in Sugriva's army, 'ಮತ್ತಃ ಪ್ರತ್ಯವರಃ ನಾಸ್ತಿ'| There is none in Sugriva's court who is inferior to him. He places himself as one of the humble soldiers of Sugriva! 'Oh Devi! The best ones are not sent out for such tasks only the other ordinary ones will be sent.'

He, Hanuma the ordinary one, could reach Lanka. So why worry about others ? So, all doubts are squashed !

Hanuma continues.

||Sloka 39.39||

ಅಹಂ ತಾವದಿಹ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಕಿಂಪುನಸ್ತೇ ಮಹಾಬಲಾಃ|
ನ ಹಿ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಹೀತರೇ ಜನಾಃ ||39.39||

ಸ|| ಅಹಂ ತಾವತ್ ಇಹ ಅನುಪ್ರಾಪ್ತಃ ಮಹಬಲಾಃ ತೇ ಕಿಂ ಪುನಃ | ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಃ ನ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಹಿ ಇತರೇ ಜನಾಃ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಹಿ||

||Sloka meanings||

ಅಹಂ ತಾವತ್ ಇಹ ಅನುಪ್ರಾಪ್ತಃ -
as I have reached here
ಮಹಬಲಾಃ ತೇ ಕಿಂ ಪುನಃ -
what to say of those powerful ones?
ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಃ ನ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಹಿ -
best ones are not sent out as is known
ಇತರೇ ಜನಾಃ ಪ್ರೇಷ್ಯಂತೇ ಹಿ -
only the other ordinary ones will be sent.

||Sloka summary||

"As I have reached here, what to speak of the other more powerful ones. Oh Devi ! The best ones are not sent out for these tasks. Only the other ordinary ones will be sent." ||39.39||

||Sloka 39.40||

ತದಲಂ ಪರಿತಾಪೇನ ದೇವಿ ಶೋಕೋವ್ಯಪೈತು ತೇ|
ಏಕೋತ್ಪಾತೇನ ತೇ ಲಂಕಾಮೇಷ್ಯಂತಿ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ||39.40||

ಸ|| ದೇವಿ ತತ್ ಅಲಂ ಪರಿತಾಪೇನ | ತೇ ಶೋಕಃ ವ್ಯಪೈತು | ತೇ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ಏಕೋತ್ಪಾತೇನ ಲಂಕಾಂ ಏಷ್ಯಂತಿ ||

||Sloka meanings||

ದೇವಿ ತತ್ ಅಲಂ ಪರಿತಾಪೇನ -
O Devi, enough of sorrow
ತೇ ಶೋಕಃ ವ್ಯಪೈತು -
give up your sorrow
ತೇ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ಏಕೋತ್ಪಾತೇನ ಲಂಕಾಂ ಏಷ್ಯಂತಿ -
the Vanara army will reach Lanka in one jump

||Sloka summary||

"Oh Devi ! Enough of sorrow. Give up your sorrow. The Vanara army will reach Lanka in one jump." ||39.40||

||Sloka 39.41||

ಮಮಪೃಷ್ಠಗತೌ ತೌ ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯಾವಿವೋದಿ ತೌ|
ತ್ವತ್ಸಕಾಶಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೌ ನೃಶಿಂಹಾವಾಗಮಿಷ್ಯತಃ ||39.41||

ಸ|| ಮಹಸತ್ತ್ವೌ ನೃಸಿಂಹೌ ತೌ ಚ ಮಮ ಪೃಷ್ಠಗತೌ ಉದಿತೌ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯ ಇವ ತ್ವತ್ಸಕಾಸಂ ಅಭಿಗಮಿಷ್ಯತಃ ||

||Sloka meanings||

ಮಹಸತ್ತ್ವೌ ನೃಸಿಂಹೌ ತೌ ಚ -
both the great men, both lions among men
ಮಮ ಪೃಷ್ಠಗತೌ ಉದಿತೌ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯ ಇವ -
sitting on my back looking like Sun and moon
ತ್ವತ್ಸಕಾಸಂ ಅಭಿಗಮಿಷ್ಯತಃ - will come to your presence.

||Sloka summary||

"Both the great men, who are like lion among men , sitting on my back looking like Sun and moon will come to your presence." ||39.41||

||Sloka 39.42||

ತೌ ಹಿ ವೀರೌ ನರವರೌ ಸಹಿತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ|
ಆಗಮ್ಯ ನಗರೀಂ ಲಂಕಾಂ ಸಾಯಕೈರ್ವಿಧಮಿಷ್ಯತಃ||39.42||

ಸ|| ತತಃ ವೀರೌ ನರವರೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ಸಹಿತೌ ಆಗಮ್ಯ ಲಂಕಾಂ ನಗರೀಂ ಸಾಯಕೈಃ ವಿಧಮಿಷ್ಯತಃ||

||Sloka meanings||.

ತತಃ ವೀರೌ ನರವರೌ -
two heroes and the best among men
ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ಸಹಿತೌ ಆಗಮ್ಯ -
Rama and Lakshmana both having come
ಯ ಲಂಕಾಂ ನಗರೀಂ -
this city of Lanka
ಸಾಯಕೈಃ ವಿಧಮಿಷ್ಯತಃ -
will destroy with a flurry of arrows

||Sloka summary||

"Then Rama and Lakshmana, the two heroes and the best among men having come will destroy city of Lanka with their arrows". ||39.42||

||Sloka 39.43||

ಸಗಣಂ ರಾವಣಂ ಹತ್ವಾ ರಾಘವೋ ರಘುನಂದನಃ|
ತ್ವಾ ಮಾದಾಯ ವರಾರೋಹೇ ಸ್ವಪುರಂ ಪ್ರತಿ ಯಾಸ್ಯತಿ||39.43||

ಸ|| ರಘುನಂದನಃ ರಾಘವಃ ರಾವಣಂ ಸಗಣಂ ಹತ್ವಾ ತ್ವಾಂ ಆದಾಯ ಸ್ವಪುರಂ ಪ್ರತಿ ಯಾಸ್ಯತಿ ||

||Sloka meanings||

ರಘುನಂದನಃ ರಾಘವಃ -
Raghava the scion of Raghu
ರಾವಣಂ ಸಗಣಂ ಹತ್ವಾ -
having killed Ravana along with his tribe
ತ್ವಾಂ ಆದಾಯ -
having taken you
ಸ್ವಪುರಂ ಪ್ರತಿ ಯಾಸ್ಯತಿ -
will reach his city

||Sloka summary||

"The scion of Raghu , Raghava having killed Ravana along with his tribe, will return back to his city with you."||39.43||

||Sloka 39.44||

ತದಾಶ್ವಸಿಹಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಭವ ತ್ವಂ ಕಾಲಕಾಂಕ್ಷಿಣೀ|
ನ ಚಿರಾತ್ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ ರಾಮಂ ಪ್ರಜ್ವಲಂತ ಮಿವಾಲನಮ್||39.44||

ಸ|| ತತ್ ಆಶ್ವಾಸಿಹಿ | ತೇ ಭದ್ರಂ| ತ್ವಂ ಕಾಲಕಾಂಕ್ಷಿನೀ ಭವ| ಪ್ರಜ್ವಲಂತಂ ಅನಲಂ ಇವ ರಾಮಂ ನ ಚಿರಾತ್ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ||

Govindaraja Tika says- ಕಾಲಕಾಂಕ್ಷಿಣೀ ಭವ ದಿವಸಗಣನಾಯಾ ತತ್ಪರಾಭವ ಇತ್ಯರ್ಥಃ|

||Sloka meanings||

ತತ್ ಆಶ್ವಾಸಿಹಿ -
that be rest assured
ತೇ ಭದ್ರಂ -
let auspicious things happen to you.
ತ್ವಂ ಕಾಲಕಾಂಕ್ಷಿಣೀ ಭವ -
You may count your time
ಪ್ರಜ್ವಲಂತಂ ಅನಲಂ ಇವ ರಾಮಂ ನ ಚಿರಾತ್ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ -
will soon see Rama burning with anger like fire

||Sloka summary||

"That you be rest assured. Let auspicious things happen. You may count your days. You will soon see Rama burning with anger like fire." ||39.44||

||Sloka 39.45||

ನಿಹತೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಽಸ್ಮಿನ್ ಸಪುತ್ರಾಮಾತ್ಯಬಾಂಧವೇ|
ತ್ವಂ ಸಮೇಷ್ಯಸಿ ರಾಮೇಣ ಶಶಾಂಕೇನೇವ ರೋಹಿಣೀ||39.45||

ಸ|| ಅಸ್ಮಿನ್ ಸಪುತ್ರಬಾಂಧವೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇ ನಿಹತೇ ತ್ವಂ ರೋಹಿಣೀ ಶಶಾಂಕೇನ್ ಇವ ರಾಮೇಣ ಸಮೇಷ್ಯಸಿ||

||Sloka meanings||

ಅಸ್ಮಿನ್ ಸಪುತ್ರಬಾಂಧವೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇ ನಿಹತೇ -
with the lord of Rakshasas killed along with his sons and relatives
ರೋಹಿಣೀ ಶಶಾಂಕೇನ ಇವ -
like Rohini uniting with moon
ತ್ವಂ ರಾಮೇಣ ಸಮೇಷ್ಯಸಿ -
you will reunite with Rama

||Sloka summary||

"With the lord of Rakshasas killed along with his sons and relatives , you will reunite with Rama, like Rohini uniting with moon." ||39.45||

||Sloka 39.46||

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತ್ವಂ ದೇವಿ ಶೋಕಸ್ಯ ಪಾರಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ಮೈಥಿಲಿ|
ರಾವಣಂ ಚೈವ ರಾಮೇಣ ನಿಹತಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಽಚಿರಾತ್||39.46||

ಸ|| ದೇವಿ ಮೈಥಿಲೀ ತ್ವಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶೋಕಸ್ಯ ಪಾರಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ | ಅಚಿರಾತ್ ರಾಮೇಣ ರಾವಣಂ ನಿಹತಂ ಚ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ||

||Sloka meanings||

ದೇವಿ ಮೈಥಿಲೀ ತ್ವಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ -
Maithili you will quickly
ತ್ವಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶೋಕಸ್ಯ ಪಾರಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ -
you will soon reach the other shore of sorrow
ಅಚಿರಾತ್ ರಾಮೇಣ ರಾವಣಂ ನಿಹತಂ ಚ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ-
soon you will see Ravana killed by Rama

||Sloka summary||

"Oh Devi ! Maithili you will soon go to the other shore of sorrow. Soon you will see Ravana killed by Rama."||39.46||

||Sloka 39.47||

ಏವ ಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ|
ಗಮನಾಯ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈದೇಹೀಂ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ||39.47||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ವೈದೇಹೀಂ ಏವಂ ಆಶ್ವಾಸ್ಯ ಗಮನಾಯ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ವೈದೇಹೀಂ ಪುನಃ ಅಬ್ರವೀತ್ ||

||Sloka meanings||

ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ -
Hanuman, the son of wind god
ವೈದೇಹೀಂ ಏವಂ ಆಶ್ವಾಸ್ಯ-
having thus assured Vaidehi
ಗಮನಾಯ ಮತಿಂ ಕೃತ್ವಾ -
getting ready for return
ವೈದೇಹೀಂ ಪುನಃ ಅಬ್ರವೀತ್ -
spoke to Vaidehi again

||Sloka summary||

"Hanuman, the son of wind god, having thus assured Vaidehi, getting ready for return, spoke to Vaidehi again." ||39.47||

||Sloka 39.48||

ತಮರಿಘ್ನಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ರಾಘವಂ|
ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ ಧನುಷ್ಪಾಣಿಂ ಲಂಕಾದ್ವಾರಮುಪಾಗತಮ್||39.48||

ಸ|| ಲಂಕಾದ್ವಾರಮುಪಾಸ್ಥಿತಂ ಅರಿಘ್ನಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ ತಂ ರಾಘವಂ ಧನುಷ್ಪಾಣಿಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ||

||Sloka meanings||

ಲಂಕಾದ್ವಾರಮುಪಾಸ್ಥಿತಂ -
reaching the entrance of Lanka
ಅರಿಘ್ನಂ ಕೃತಾತ್ಮಾನಂ -
accomplished one slayer of foes
ತಂ ರಾಘವಂ ಧನುಷ್ಪಾಣಿಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ -
that Raghava with bow in his hands as well as Lakshmana
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ -
will see soon

||Sloka summary||

"Very soon you would see the accomplished slayer of foes , the accomplished wielder of bow, Rama along with Lakshmana at the door of Lanka." ||39.48||

||Sloka 39.49||

ನಖದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾನ್ ವೀರಾನ್ ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಮಾನ್|
ವಾನರಾನ್ ವಾರಣೇಂದ್ರಾಭಾನ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ಸಂಗತಾನ್||39.49||

ಸ|| ನಖದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾನ್ ವೀರಾನ್ ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಮಾನ್ ವಾರಣೇಂದ್ರಾಭಾನ್ ಸಂಗತಾನ್ ವಾನರಾನ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ||

||Sloka meanings||

ನಖದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾನ್ ವೀರಾನ್ -
heroes whose teeth and nails are their weapons
ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಮಾನ್ -
resembling tigers and lions in valor
ವಾರಣೇಂದ್ರಾಭಾನ್ -
resembling well fed elephants
ಸಂಗತಾನ್ ವಾನರಾನ್ -
Vanaras reach
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ - see very soon

||Sloka summary||

"You will soon see heroes whose teeth and nails are their weapons, resembling tigers and lions in valor, also resembling well-bred elephants." ||39.49||

||Sloka 39.50||

ಶೈಲಾಂಬುದನಿಕಾಶಾನಾಂ ಲಂಕಾಮಲಯಸಾನುಷು|
ನರ್ದತಾಂ ಕಪಿಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಆರ್ಯೇ ಯೂಥಾನ್ ಅನೇಕಶಃ||39.50||

ಸ|| ಆರ್ಯೇ ಶೈಲಾಂಬುದನಿಕಾಸಾನಾಂ ನರ್ದತಾಂ ಕಪಿಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಅನೇಕಶಃ ಯೂಧಾನಿ ಲಂಕಾಮಲಯಮಾನುಷು (ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ)||

Tilaka Tika says - ಶೈಲಾಂಬುದನಿಕಾಶಾನಾಂ ಶೈಲಾಮ್ಬುದ ಸದೃಶಾನಾಂ

||Sloka meanings||

ಆರ್ಯೇ ಶೈಲಾಂಬುದನಿಕಾಸಾನಾಂ -
who resemble clouds roaring.
ಓ ಪೂಜನೀಯುರಾಲಾ ಪರ್ವತಮುಪೈನುನ್ನ ಮೇಘಮುಲವಲೆ ನುನ್ನ
ನರ್ದತಾಂ ಕಪಿಮುಖ್ಯಾನಾಂ - roaring Vanara chiefs
ಅನೇಕಶಃ ಯೂಧಾನಿ - many warriors
ಲಂಕಾಮಲಯಮಾನುಷು (ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ) -
hovering over the mountain peaks around Lanka

||Sloka summary||

"Oh Noble lady you will see roaring Vanara chiefs who resemble clouds roaring and hovering over the mountain peaks around Lanka."||39.50||

||Sloka 39.51||

ಸ ತು ಮರ್ಮಣಿ ಘೋರೇಣ ತಾಡಿತೋ ಮನ್ಮಥೇಷುಣಾ|
ನಶ್ರಮ ಲಭತೇ ರಾಮಃ ಸಿಂಹಾರ್ದಿತ ಇವದ್ವಿಪಃ ||39.51||

ಸ|| ಸಃ ರಾಮಃ ಘೋರೇನ ಮನ್ಮಥೇಷುಣಾ ಮರ್ಮಣಿ ತಾಡಿತಃ ಸಿಂಹಾರ್ದಿತಃ ದ್ವಿಪಃ ಇವ ನ ಶರ್ಮ ಲಭತೇ||

||Sloka meanings||

ಸಃ ರಾಮಃ - that Rama
ಘೋರೇನ ಮನ್ಮಥೇಷುಣಾ ಮರ್ಮಣಿ ತಾಡಿತಃ -
tormented by the dreadful arrows of God of love
ಸಿಂಹಾರ್ದಿತಃ ದ್ವಿಪಃ ಇವ -
like an elephant stalked by a lion
ನ ಶರ್ಮ ಲಭತೇ -
has no happiness.

||Sloka summary||

"Rama is tormented by the dreadful arrows of god of love pierced into vitals like an elephant hit by lion. He has no happiness in life." ||39.51||

||Sloka 39.52||

ಮಾರುದೋ ದೇವೀ ಶೋಕೇನ ಮಾಭೂತ್ತೇ ಮನಸೋಽಪ್ರಿಯಂ|
ಶಚೀವ ಪತ್ಯಾ ಶಕ್ರೇಣ ಭರ್ತ್ರಾ ನಾಥವತೀ ಹ್ಯಸಿ ||39.52||

ಸ|| ದೇವಿ ಶೋಕೇನ ಮಾರುದಃ | ತೇ ಮನಸಃ ಅಪ್ರಿಯಂ ಮಾಭೂತ್ | ಪತ್ಯಾ ಶಕ್ರೇಣ ಶಚೀ ಇವ ನಾಥವತೀ ಅಸಿ ಹಿ ||

||Sloka meanings||

ದೇವಿ ಶೋಕೇನ ಮಾರುದಃ -
O Devi, do not weep in sorrow
ತೇ ಮನಸಃ ಅಪ್ರಿಯಂ ಮಾಭೂತ್ -
let your mind be not unpleasant.
ಪತ್ಯಾ ಶಕ್ರೇಣ ಶಚೀ ಇವ ನಾಥವತೀ ಅಸಿ ಹಿ -
you have a great husband just as Sachi has her Lord in Indra.

||Sloka summary||

"Oh Devi ! Do not weep in sorrow. Let your mind be not unpleasant. You have a great husband just as Sachi has her Lord in Indra." ||39.52||

||Sloka 39.53||

ರಾಮಾದ್ವಿಶಿಷ್ಠಃ ಕೋಽನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ಸೌಮಿತ್ರಿಣಾ ಸಮಃ|
ಅಗ್ನಿಮಾರುತಕಲ್ಪೌ ತೌ ಭ್ರಾತರೌ ತವ ಸಂಶ್ರಯೌ ||39.53||

ಸ|| ರಾಮಾತ್ ವಿಶಿಷ್ಠಃ ಅನ್ಯಃ ಕಃ ಅಸ್ತಿ| ಸೌಮಿತ್ರಿಣಾ ಸಮಃ ಕಶ್ಚಿತ್ | ಅಗ್ನಿಮಾರುತಕಲ್ಪೌ ತೌ ಭ್ರಾತರೌ ತವ ಸಂಶ್ರಯೌ ||

||Sloka meanings||

ರಾಮಾತ್ ವಿಶಿಷ್ಠಃ ಅನ್ಯಃ ಕಃ ಅಸ್ತಿ -
who is superior to Rama?
ಸೌಮಿತ್ರಿಣಾ ಸಮಃ ಕಶ್ಚಿತ್ -
who is equal to Lakshmana?
ಅಗ್ನಿಮಾರುತಕಲ್ಪೌ ತೌ ಭ್ರಾತರೌ ತವ ಸಂಶ್ರಯೌ -
both the brothers are like fire and wind and are your refuge

||Sloka summary||

"Who is superior to Rama. Who is equal to Lakshmana? Both the brothers are like fire and wind. They are your refuge". ||39.53||

||Sloka 39.54||

ನಾಸ್ಮಿಂ ಶ್ಚಿರಂ ವತ್ಸ್ಯಸಿ ದೇವಿ ದೇಶೇ
ರಕ್ಷೋಗಣೈರಧ್ಯುಷಿತೇsತಿ ರೌದ್ರೇ|
ನ ತೇ ಚಿರಾದಾಗಮನಂ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ
ಕ್ಷಮಸ್ವ ಮತ್ಸಂಗಮಕಾಲಮಾತ್ರಮ್||39.54||

ಸ|| ದೇವಿ ರಕ್ಷೋಗಣೈಃ ಅಧ್ಯುಷಿತೇ ಅತಿರೌದ್ರೌ ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಶೇ ಚಿರಂ ನ ವತ್ಸ್ಯಸಿ |ತೇ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಆಗಮನಂ ನ ಚಿರಾತ್ | ಮತ್ಸಂಗಮಕಾಲಮಾತ್ರಂ ಕ್ಷಮಸ್ವ||

||Sloka meanings||

ದೇವಿ ಅತಿರೌದ್ರೌ ರಕ್ಷೋಗಣೈಃ ಅಧ್ಯುಷಿತೇ -
this dreadful place which is a stronghold of Rakshasas
ದೇವಿ ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಶೇ ಚಿರಂ ನ ವತ್ಸ್ಯಸಿ -
noble lady you will not stay any longer
ತೇ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಆಗಮನಂ ನ ಚಿರಾತ್ -
your beloved is coming very soon
ಮತ್ಸಂಗಮಕಾಲಮಾತ್ರಂ ಕ್ಷಮಸ್ವ-
bear with it till I pass on your message

||Sloka summary||

"Noble lady you will not stay any longer in this dreadful place which is a stronghold of Rakshasas. Your beloved is coming very soon. For this period bear with me". ||39.54||

To boost Sita's confidence , Hanuma asks, 'Who is better than Rama? Who is an equal of Lakshmana?' Sita too knows that.

With these special words of assurance, asking her to bear till he goes and conveys the message to Rama, Hanuma tells Sita again, that Rama will come as soon as he tells him. By saying all this, Hanuma creates an aura of assurance, and he provides a moment of peace, for that sorrowing Sita.

That is also the mystic of Sundarakanda. Peace for a mind beset with many problems. That peace is also provided to readers of Sundarakanda too.

Hanuma recounts this moment later in the last Sloka of Sundarakanda,'ಜಗಾಮ ಶಾಂತಿಂ ಮಮಮೈಥಿಲಾತ್ಮಜ', 'provided peace to Sita, sorrowing in separation'.

Thus, the Sarga 39 comes to an end with reassuring words of Hanuma.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

||om tat sat||